Rozpoznanie

Końcowe rozpoznanie – ustalane przez patologa

W następnym etapie, jeśli w badaniu klinicznym czerniak jest jednym z możliwych rozpoznań, zmianę usuwa się chirurgicznie. Podczas tego zabiegu trzeba ją wyciąć wraz z marginesem skóry o szerokości około 2 mm. Lekarz musi dotrzeć dostatecznie wysoko, tak aby mieć pewność, że poniżej nie pozostawiono żadnych fragmentów tkanki nowotworowej. Wstępny zabieg chirurgiczny powinien być oszczędny, by można było na podstawie wyników badań mikroskopowych właściwie zaplanować wykonanie drugiego zabiegu. Pierwsze wycięcie zmiany ze zbyt szerokim marginesem zdrowej skóry może sprawić, że drugi zabieg chirurgiczny będzie bardziej skomplikowany. Patolog bada usunięte tkanki i opisuje typ czerniaka (czy ma charakter szerzący się powierzchownie, czy guzkowy), jego grubość oraz to, czy na jego powierzchni występuje owrzodzenie. Podaje także liczbę komórek w stadium podziału w 1 mm2 preparatu widzianym pod mikroskopem. W wyniku badania stwierdza również, czy nowotwór nacieka naczynia chłonne skóry, naczynia krwionośne lub nerwy. Wśród wielu innych technicznych obserwacji opis badania obejmuje też najmniejszą odległość guza od marginesu zdrowej tkanki z obu stron oraz od spodu.

Dalsze leczenie zależy od wyniku badania histopatologicznego. Czerniaki kwalifikuje się w zależności od grubości zmiany nowotworowej w skórze od 1 do 4 mm, a także ze względu na to, czy występuje owrzodzenie czy nie oraz czy doszło do przerzutów do najbliższych węzłów chłonnych i ostatecznie do odległych przerzutów.

Te szczegóły są bardzo ważne, ponieważ dają konsultantowi pogląd na to, czego można się spodziewać i jakie należy zastosować leczenie. Ważne jest, aby w przypadku jakiegokolwiek podejrzenia raka skóry pilnie zgłosić się do lekarza. Szanse na przeżycie są znacznie większe, gdy czerniak znajduje się w stopniu zaawansowania klinicznego 1. i 2. niż w 3. i 4.

Dalsze badania

Stopień zaawansowania klinicznego

Większość osób, u których rozpoznano czerniaka złośliwego, znajduje się w 1. stopniu zaawansowania klinicznego choroby. Nowotwór jest mały, a zmiana umiejscowiona tylko na skórze, z jej powodu pacjent zgłosił się do lekarza i nie doszło do wystąpienia przerzutów. Prawdopodobnie nie ma powodu, aby wykonywać dalsze badania. Oczywiście, jeśli zdiagnozowano 1. stopień zaawansowania klinicznego czerniaka, trzeba nadal się martwić, czy nie doszło już do wystąpienia odległych przerzutów, których lekarz nie mógł wykryć zwykłym badaniem, i dlatego należy oczekiwać wykonania dalszych badań, aby rozwiać te wątpliwości.

Nie ma jednak dowodów na to, że badania te rozproszą twoje obawy. Analiza wyników dalszych badań przeprowadzona w wielu dużych badaniach klinicznych obejmujących osoby z 1. stopniem zaawansowania klinicznego nowotworu wykazała, że takie postępowanie komplikuje życie pacjenta, jest powodem dalszych wątpliwości i wcale nie uspokaja.

Na przykład badanie radiologiczne klatki piersiowej wykazuje obecność przerzutów tylko u 1 z 876 kolejnych chorych na czerniaka w 1. stopniu zaawansowania klinicznego, czyli w przybliżeniu u 1 na 1000 chorych. 15% z tych 876 osób poproszono o ponowne przyjście z powodu niemiarodajnego wyniku pierwszego badania radiologicznego – wątpliwości te okazały się bezpodstawne. Takie wyniki określa się mianem „fałszywie dodatnim”.

Jeśli chodzi o tomografię komputerową (TK), wyniki nie są lepsze. W dużym badaniu klinicznym tylko u 1,3% nowo rozpoznanych przypadków czerniaka w trakcie prześwietleń stwierdzono obecność przerzutów, lecz odsetek fałszywie dodatnich wyników stanowił 15,8%. W badaniach kości, badaniach izotopowych, badaniach wątroby i mózgu odsetek dodatnich wyników, wskazujących na występowanie odległych przerzutów, był mniejszy, a badanie metodą pozytronowej tomografii emisyjnej (PET) okazało się za mało czułe, aby wykryć obecność wczesnych przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych, dlatego też nie zaleca się wykonania tego badania u osób z 1. stopniem zaawansowania klinicznego czerniaka.

W dalszych stadiach

W przypadku gdy czerniak skóry przekracza 4 mm grubości, przed przystąpieniem do dalszego etapu leczenia chirurgicznego lekarze mogą zlecić wykonanie tomografii komputerowej. W trakcie drugiego zabiegu chirurgicznego usuwa się szerszy margines skóry leżącej wokół guza i regionalne węzły chłonne (aby mieć pewność, że wycięto w całości tkankę nowotworową u pacjentów z 2. stopniem zaawansowania klinicznego). Tomografię komputerową przeprowadza się w celu wykluczenia obecności odległych przerzutów, ponieważ w przypadku ich stwierdzenia nie wykonuje się drugiej operacji, lecz wskazana jest farmakoterapia.

Jeśli doszło do rozprzestrzenienia się nowotworu, pacjent musi mieć wykonane odpowiednie badania, które określą umiejscowienie i wielkość przerzutów. Mogą zostać przeprowadzone tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny i pozytronowa tomografia emisyjna. Rodzaj wykonanego badania w dużej mierze zależy od preferencji szpitala, doświadczenia zespołu leczącego oraz rozległości i lokalizacji przerzutów. Niezmiernie ważne jest określenie ich miejsca występowania, aby zespół onkologów mógł porównać wyniki leczenia z wcześniejszymi. Jest to również korzystne dla pacjenta, jeśli wie, że wielkość guza się zmniejsza i ma przed sobą dobre perspektywy.

Dalszy etap leczenia zależy od rodzaju zaawansowanej terapii i od stopnia zaawansowania klinicznego choroby.

Przejdź do góry

Nasze Poprzednie Kampanie: